دکترعلی وکیلی

 
نویسنده: علی وکیلی*

این روزها بحث جایگزینی اتومبیل‌های با موتور احتراق داخلی با اتومبیل‌های تمام الکتریک در دنیا موضوعی داغ است به‌طوری که کشورهای مختلف، برای خروج اتومبیل‌های با سوخت فسیلی از ناوگان حمل و نقل شهری خود هدف‌گذاری‌های مهمی را انجام داده‌اند.

بی‌تردید اغلب این کشور‌ها دارای سیستم تولید الکتریسیته با راندمان بالا و آلایندگی اندک می‌باشند  که ورود اتومبیل‌‌های برقی می‌تواند باعث کاهش هرچه بیشتر مصرف سوخت و همچنین کاهش انتشار کربن و بهتر شدن اقتصاد مصرف کنندگان این نوع وسائط نقلیه در کشور‌های مزبور شود.

در کشور ما متأسفانه راندمان پائین نیروگاه‌‌های تولید کننده الکتریسیته که ناشی از پرداخت نکردن قیمت سوخت مصرفی و همچنین استفاده از فن‌آوری‌‌های با راندمان پایین در تولید آن است  باعث گردیده قیمت تمام شده الکتریسیته با احتساب یارانه انرژی اولّیه تخصیصی بسیار بالا بوده و صرفه جوئی قابل توجهی  برای وزارت نفت در استفاده از چنین خودرو‌هائی ایجاد نکند. از طرف دیگر عدم وجود سیستم کارای حمل و نقل عمومی شهری و قیمت پائین فرآورده‌‌های نفتی از جمله بنزین باعث ترغیب مصرف کنندگان به استفاده هرچه بیشتر از خودرو‌های شخصی می‌شود که ادامه این روند باعث افزایش یارانه پرداختی، آلودگی هر چه بیشتر هوای شهر‌ها و بالا رفتن بیماری‌های تنفسی و سرطان در بین مردم و افزایش هزینه‌‌های بهداشتی و درمانی خانوار و دولت خواهد شد .

تجمیع منافع ملّی ایجاب می‌کند کشور ناگزیر به سمت فن آوری‌‌هایی با بهره‌وری بالاتر برود که این مهم میسّر نمی‌شود مگر با چاره اندیشی در خصوص سیستم یکپارچه انرژی در کشور و خروج از پرداخت یارانه انرژی که باعث خسارات بسیار بیشتر نسبت به تبعات افزایش قیمت حامل‌‌های انرژی می‌شود.

 نگارنده در نوشتار‌های خود پیش از این  اشاره نموده است که افزایش تدریجی قیمت حامل‌‌های انرژی تا تثبیت قیمت براساس نرخ‌‌های بین المللی به‌علاوه مالیات‌‌های متعارف دولت‌ها برای نوسازی و تجهیز سیستم حمل و نقل عمومی کشور سبب ترغیب مصرف کنندگان به استفاده هرچه بیشتر از آن در حمل و نقل خواهد شد.

در حال حاضر شاید مهم‌ترین سیاست‌گذاری در کشور برای حرکت به سمت توسعه پایدار و برداشتن موانع توسعه حمل و نقل عمومی‌تشکیل وزارت انرژی با ادغام بخش انرژی وزارت نیرو در وزارت نفت است که انجام این مهم علاوه بر ایجاد انگیزه برای بالا بردن بهره‌وری نیروگاه‌‌ها موجب یکپارچگی تصمیم‌گیری در حوزه انرژی کشور خواهد شد.

*عضو هئیت علمی‌موسسه مطالعات بین المللی انرژی